• يكي از نكات مهمي كه رعايت آن باعث حفظ كارآيي و افزايش عمر ابزارهاي فني نظير يومار، كارابين و امثالهم كه داراي قطعات متحرك مي‌باشند، مي‌گردد، گريسكاري يا روانكاري (lubrication) آنها مي‌باشد. بعنوان نمونه در كاتالوگ مربوط به يومار ساخته شده بوسيله شركت كمپ، به كاربر توصيه شده است كه بعد از تميزكاري ابزار، مكانيزم قفل (locking mechanism) آن بوسيله «گريس‌هاي پايه‌سيليكون» (silicon based lubricant) روانكاري شود. در ضمن توصيه شده است كه در محيطهاي دريايي (marine environment)، بعد از هر بار استفاده از ابزار، عمليات تميزكاري و روانكاري انجام شود. گريس‌هاي پايه‌سيليكون ضمن حفظ رواني مكانيزمهاي بكار رفته در ابزار، جلوگيري از وقوع عيوب مكانيكي (defect) مانند سايش و جلوگيري از خوردگي شيميايي (corrosion)، مخصوصاً در محيطهاي دريايي، ضمن عدم واكنش شيميايي با مواد سازنده‌ي ابزار، خاصيت خود را در طول زمان انبارش حفظ مي‌كنند (پايداري حرارتي و شيميايي). هنگام كاربرد اين گريسها، حتماً بايد سطوح در تماس قطعات، بخوبي تميز شود. در ضمن براي گريسكاري قطعات، مي‌توان از قلم‌مو‌ي نازك استفاده نمود. از نمونه گريسهاي پايه‌سيليكون مي‌توان به ماركهاي زير اشاره كرد:

1.  MOLYKOTE 111 (موليكات 111)

2.  BC 380 Silicon Lubricating Compound _BASILDON CHEMICALS COMPANY

 

  • جهت نگهداري و انبارش مناسب ابزار و تجهيزات فني مانند كارابين، يومار، ابزارهاي فرود و حمايت و امثالهم، راه‌حل زير پيشنهاد مي‌شود:

1. ابزار را طبق توصيه‌هايي كه در كاتالوگ آنها آمده است، بخوبي تميز نماييد (براي خشك كردن ابزار، استفاده از شوفاژ يا سشوار توصيه مي‌شود).

2. قسمتهاي متحرك ابزارهايي مانند يومار يا كارابين را طبق روش فوق‌الذكر گريسكاري نماييد.

3. يك زيپ‌كيپ در اندازه‌ي مناسب تهيه نماييد.

4. يك بسته‌ي 10 الي 20 گرمي (هر چه بيشتر بهتر) «سيليكاژل آبي‌رنگ» را درون زيپ‌كيپ قرار دهيد (مي‌توانيد با مراجعه به فروشگاههاي تجهيزات آزمايشگاهي، سيليكاژل آبي‌رنگ را تهيه كنيد. در صورتيكه اين مواد بصورت بسته‌بندي شده نبود، مي‌توانيد اين مواد را پس از توزين در مقادير مشخص، در پارچه‌اي مناسب بسته‌بندي نماييد).

5. چند دانه سيليكاژل را درون زيپ‌كيپ قرار دهيد (با اين كار مي‌توانيد زمان احياي سيليكاژل را تشخيص دهيد. سيليكاژل آبي‌رنگ در صورت جذب آب، بصورت كمرنگ در مي‌آيد. براي احياي سيليكاژلها مي‌توانيد از شوفاژ يا سشوار استفاده نماييد).

6. ابزار را درون زيپ‌كيپ قرار داده، بعد از خارج كردن هواي آن، زيپ آنرا بخوبي ببنديد.

  • ابزارهاي فني كه از قطعات فلزي پوشش‌كاري شده ساخته شده‌اند، مانند آلياژهاي آلومينيم كه داراي پوشش آنودايز مي‌باشند، ممكن است در اثر خراشيدگي عميق، پوشش آنها بصورت موضعي از بين رفته و فلز پايه در معرض خوردگي شيميايي قرار گيرد (در فاز انبارش يا نگهداري). چند راه براي جلوگيري ازخوردگي فلز پايه وجود دارد، مانند گريس‌كاري با گريس‌هاي پايه‌سيليكون يا استفاده از لعاب يا آستري مانند پلي‌اورتان. اما يك راه‌حل سريع، جالب و ارزان، استفاده از «اسپري سيليكوني» مي‌باشد. براي اينكار پس از تميزكاري ابزار، محل خراشيده شده را با استفاده از الكل طبي (به روش غوطه‌وري يا استفاده از قلم مو) چربي‌زدايي كرده و پس از تبخير الكل، با اسپري كردن بر روي محل مربوطه، يك لايه‌ي چند ميكروني در محل اسپري شده تشكيل گرديده و يك مانع فيزيكي ميان فلز پايه و هوا ايجاد مي‌گردد. اين لايه كه چيزي شبيه به سلوفان بوده و در صورت نياز، براحتي با استن پاك شده يا با شعله يك فندك از بين مي‌رود (اسپري سيليكوني همه كاره با مارك «كرافت» اسپانيا بعنوان نمونه پيشنهاد مي‌شود).

  • در صورتيكه براي ايجاد پوشش محافظ بر روي نواحي خراشيده شده، از گريس پايه‌سيليكون استفاده شود (در فاز انبارش يا نگهداري) و يا بصورت سهوي در حين گريسكاري قطعات متحرك، ساير قسمتهايي از ابزار كه با طناب در تماس خواهند بود، آغشته به گريس شود، بايد قبل از بكارگيري آنها، نواحي مذكور بخوبي از گريس پاك شده تا مانع كاهش اصطكاك طناب با ابزار و نيز آلودگي طناب با گريس شود.

  • براي تهيه‌ي گريس‌هاي پايه‌سيليكون يا اسپري سيليكوني، مي‌توانيد با مراجعه به شركت «خضرا پيوند»، واقع در تهران، خ اميركبير، بين سعدي و ملت، پلاك 511 (33950174-021) نسبت به تهيه آنها اقدام نماييد.

  • در تهيه اين مطالب با يك كارشناس مواد شيميايي مشورت شده است. با اين حال از دوستان گرامي خواهشمند است اگر هر گونه ايراد فني و مهندسي در اين مطالب مشاهده مي‌نمايند از ارسال آن به وبلاگ دريغ نفرمايند.